LİNK

 

NOT

 

YENİ

 

BAĞLANTILAR

 

bilim

Bilim sistematik gözlemler ve temel süreçler yardımıyla yeni bilgilerin ortaya çıkmasını sağlar. hipotezlerin denenmesi için geliştirilen yöntem veya araştırma yolu; bilginin tabiatını düşünme, mevcut bilgi birikimini anlama ve yeni bilgi üretme süreci.

Tanım: “Tabiatta meydana gelen olayların;

  • neden ve niçinlerini,
  • birbirleriyle olan bağlantılarını bulma;
  • onları genelleştirme,
  • kuramsallaştırma ve
  • bu kuramsal bilgi yardımı ile sonradan meydana gelecek olayların nasıl ve ne zaman meydana geleceğini tespit etmektir.

 
Bilimin özellikleri

  • Objektiflik; Ön yargılardan uzak, kişisel düşüncelerin üstünde, duyguların etkisi dışındadır.
  • Tutarlılık; Ulaşılan sonuçların çelişkili olmaması.
  • Doğruluk; Yazılanların gerçeğe uygun olması, ölçü, kural ve ilkelere uygunluk
  • Eleştiri; Bilginin temellerini ve doğruluk durumunu inceleme, sınama, yargılama
  • Genellik; Verilerden hareketle olaylara ve sonuçlara dayanarak genel yargılamalara varma
  • Öngörü; Bir sonrakini veya ondan sonrakini bilme hali
  • Toplumsal Gereklilik; Toplumun ihtiyaçları, sorunlarını çözme veya amaca ulaşılması için bireyleri sürükleyen ve yön veren gereklilikler

 
Bilimsel Bazı Kavramlar

  • Olgular;Doğrulukları ispatlanmış önermeler veya beklenen eylemlerdir. Örnek; Volkanik patlamalar, güneş tutulması gibi
  • Olay; Olguları oluşturan vakalardır. Örnek; Yağmur yağması olgu, bunun Salı günü olması olaydır.
  • Kavramlar;Olgular arasındaki ilişkiler ve kalıpların tanımıdır.
  • Prensipler ve yasalar;Kavramlar arası ilişkilerden doğan genellemeler prensiptir. Prensipler zamanla test edilip, farklı durumlar içinde doğrulanırsa yasa olur.
  • Hipotezler;Deneylerden veya gözlemlerden beklenen olası sonuçlar ve bir problemi doğru sonuca ulaştırması beklenen çözüm yollarıdır.
  • Kuramlar (teori); Bilim adamlarının oluşturduğu zihinsel önermeler paketidir.

 
Bilimin Doğası
Bilim önce gözlemle başlar, deneyle devam eder ve sonunda yasayla genellenir.
Bilim insanları doğuda olup bitenleri dikkatle gözlemleyerek;

  • topladıkları olguları sınıflar,
  • bilinen diğer olgular ışığında yorumlar,
  • bulgularını açıklamak için kuramlar oluşturur,
  • yeni gözlem verileriyle kuram veya genellemeleri test ederler,
  • test edilen kuram olgulara uygunsa doğru kabul edilir,
  • ters düşerse düzeltilir ya da açıklayıcı yeni kuram oluşturulur.

 

Bilim;
1-Matematiksel bir kavram değildir; daha karmaşık bir yöntemdir.
2-Statik değil; dinamiktir.
3-Olgusaldır; gözlenebilir olgulara dayanır.
4-Mantıksaldır; bilimsel hükümler birbiriyle tutarlı ve çelişkisizdir.
5-Denetimli gözlem sonuçlarına göre olguları açıklayıcı özelliğiyle hipotezleri doğrulama yöntemidir.
6-Keşfedilmeden önce bilinmeyenleri gerçekliğe dönüştüren bir insan faaliyetidir.
7-Geçerliği ispatlanmış sistemli bilgiler bütünüdür.
 
Yasalar
Bilimsel bir gerçek gözlenebilen doğal bir olaydır. Bilimsel bir teori bu doğal olayın nasıl işlediğinin açıklamasıdır. Bilimsel bir yasa ise bu doğal olayın matematiksel tarifidir.
Bilim, tabiatta olagelen olayların bir bölümünü konu olarak seçer ve deneysel yöntemlere ve gerçekliğe dayanarak yasalar çıkarır.
 
Araştırma
Kişinin yaşadığı toplumu ve çevreyi tanımak ve karşılaştığı sorunlara çözüm yolları bulmak için giriştiği sistematik çabadır.
                Bilginin bulunması, geliştirilmesi ve gerçeğe uygun olup olmadığının kontrol edilmesi için harcana çabadır.
                Belli amaçlarla ve sistemli süreçler yoluyla veri toplama ve toplanan verilerin analizidir.
 
Araştırma süreci

  • Araştırmada belirli bir yol takip etmek gerekir.
  • Bu yolu metot, model ve teknikler oluşturur.
  • Formül; Teknik+Metot+Model+Araştırma=Bilim

 
Araştırma çeşitleri
Özelliklerine göre araştırmalar çeşitli gruplara ayrılabilir. Bunlar;
1-Amaçları açısından; temel ve uygulamalı, eylem, tarihsel, betimsel
2-Yürütüldükleri ortam açısından; kitap, laboratuar ve doğal çevre
3-Yöntemleri açısından; deneysel, durum belirleyici, istatistik, alan
 
1.Temel Araştırmalar

  • Teori bulma amacıdır.
  • Mevcut bilgiye yenilerini katmak amacıdır.
  • Derlenen bilgiden seçilen olguyu açıklama ve yorumlama amacıdır.
  • Önceden işlenmiş bilgiler farklı bileşenlerle yeniden üretilerek yeni teoriler geliştirilir.
  • Problemin çözümü değil, daha iyi anlama esastır.

 
2-Uygulamalı Araştırmalar

  • Mevcut bilgilerden yararlanarak belli sorunları çözme amacıdır.
  • Sorun hakkındaki bilgiler geliştirilerek sağlanan yararın artırılması hedeflenir.
  • Elde edilen bilgiler için çoğunlukla patent hakkı alınır.


Bilim insanının özellikeri
1. Alanı ile ilgili yeterli bilgi birikimine sahip olmalıdır.
2. Meraklı ve iyi bir gözlemci olmalıdır.
3. Sabırlı ve özverili olmalıdır.
4. Eleştiriye açık olmalıdır.
5. Ön yargısız olmalı.
6. Otoriteye karşı çıkabilmelidir.
Bilimsel metod
1. Gözlem ve deneyler sonucu problemin ortaya konuşu.
2. Problemle ilgili yeterli veri ve bilgilerin toplanması
3. Veri ve bilgilere göre hipotezin kurulması
4. Hipoteze bağlı varsayımların ortaya atılması
5. Varsayımların kontrollü deneylerle sınanması
6. Sonuç.
• Gerçek:
• Teori:
• Kanun:


Gözlem
Doğal olayların duyu organları ile izlenip takip incelenmesine denir.
İkiye ayrılır. 1-Nitel gözlem 2-Nicel gözlem
Nitel Gözlem:Sadece duyu organları ile yapılan yardımcı ölçüm araçları kullanılmayan gözlemdir.
Özellikleri:
• Sadece duyu organları ile yapılır
• Ölçüm araçları kullanılmaz
• Nitelik belirtir
• Duruma ve kişiye göre sonuç değişebilir
• Yanıltıcıdır
Örnek:Suyun ısısının elle kontrol edilip sıcak veya soğuk denmesi gibi.

Nicel Gözlem:Yardımcı ölçüm araçları kullanılarak yapılan gözlemlerdir.
Özellikleri:
• Yardımcı ölçüm araçları kullanılır
• Nicelik belirtir (Sayısal sonuç verir.)
• Duruma ve kişiye göre sonuç değişmez
• Bilimsel önem taşır
Örnek:Suyun ısısının termometre ile kontrol edilmesi.
Deney:Doğal olayların; laboratuarlarda şartları hazırlanarak yapılan kontrollü gözlemlerine denir.
Veri-Delil-Done:Bilimsel problemlerin çözümünde yardımcı olacak her türlü ipucu ve bilgiye denir.
Hipotez:Bilimsel problemlerin geçici çözümüne denir
İyi bir hipotezin özellikleri
• Açık ve anlaşılır olmalıdır
• Problemle ilgili bütün delilleri kapsamalıdır
• Probleme çözüm getirmelidir(Çözümü olmalıdır.)
• Yeni varsayımlara açık olmalıdır
Varsayım:Hipoteze dayalı olarak ileri sürülen genellemelere denir.
Varsayımın cümle yapısı: Eğer....(Hipotez)....ise...(Genelleme)....dir.
Örnek:
Hipotez:Ahmet hastahanededir.
Varsayım:Eğer Ahmet hastahanede ise hasta olmalıdır.
Kontrollü deney:Denenen şartlardan bir veya birkaçını değişmez tutup diğer şartları değiştirerek tekrarlanan gözlemlerdir.

Örnek:
Hipotez:İnsan nefesinde CO2 vardır.
Varsayım: Eğer insan nefesinde CO2 var ise İnsan nefesi fenol kırmızısını sarıya boyamalıdır
Sonuç:Hipotezle ilgili olarak ileri sürülen varsayımların denenmesi ile ortaya çıkar.
a)Gerçek:Deneylerle ispatlanmış bilimsel doğrular.
b)Teori:Kökleşmiş hipotezlerdir.(Bir hipotezin farklı deneylerlede ispatlanmış halidir.) (Hipotezin yeni deneylerlede destekleniyor olması.)
c)Kanun(Yasa):Teorinin evrensel geçerlilik kazanması.(Gerçeklerin matematiksel olarak ifade edilmesi ve bütün bilimlerce kabul görmesi.)